NOOZUP

Download NOOZUP
App Store Play Store
“คลองบางหลวง” ชุมชนหวงแหนธรรมชาติ งดงามด้วยงานศิลป์
หมวด: Food & Travel

“คลองบางหลวง” ชุมชนหวงแหนธรรมชาติ งดงามด้วยงานศิลป์

  • 1K
  • 0
  • 4
Jirapinya.T

“คลองบางหลวง” หรือ “คลองบางกอกใหญ่” ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายเก่าและเป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญ ต่อมาการค้าขายทางทะเลรุ่งเรืองขึ้น คลองแห่งนี้ก็มีความสำคัญมากขึ้นตามไปด้วย จนกระทั่งได้มีการขุดคลองลัดบางกอกใหญ่ขึ้น ตั้งแต่บริเวณปากคลองบางกอกใหญ่ในปัจจุบันไปจนถึงปากคลองบางกอกน้อย ต่อมาคลองลัดกว้างขึ้นกลายเป็นแม่น้ำ แม่น้ำเจ้าพระยาสายเดิมก็เล็กลงจนกลายเป็นคลองบางกอกใหญ่และคลองบางกอกน้อยอย่างที่เห็นในปัจจุบัน 

  • ในสมัยกรุงธนบุรีคลองแห่งนี้มีความสำคัญเป็นย่านที่อยู่อาศัยของเจ้านายและขุนนาง เรียกว่า ชุมชนข้าหลวง 
  • “คลองบางข้าหลวง” หรือ “คลองบางหลวง” เดิมชุมชนริมคลองแห่งนี้เป็นบ้านไม้ปลูกเรียงรายต่อกันเป็นแถวยาวตามแนวคลอง ต่อมาบ้านไม้ก็ทรุดโทรมไปตามกาลเวลา 
  • ปัจจุบันหนุ่มสาวในชุมชนกลุ่มหนึ่งได้รวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มศิลปินนักอนุรักษ์ชุมชนคลองบางหลวง และร่วมกันฟื้นฟูวิถีชีวิตริมน้ำคลองบางหลวงให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง 
  • จนกลายเป็นเสน่ห์ชวนนักท่องเที่ยวให้หลงใหล และคนที่อยู่ในละแวกใกล้เคียงก็ได้ดื่มด่ำวิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวไทยริมคลองบางหลวงด้วย

ตลาดคลองบางหลวง พิพิธภัณฑ์และสวนสมุนไพรวัดกำแพง เป็นตัวชูโรงในการเล่าเรื่องราวความเป็นมาของย่านนี้ หากท่านใดอยากชื่นชมธรรมชาติกลางกรุง สามารถมาดูได้ที่สวนสมุนไพรและต้นไม้วัดกำแพง นอกจากนี้ปลายสุดของเรือนแถวไม้ริมน้ำ ท่านจะได้พบกับบ้านศิลปินชื่อดังหลายแห่ง 

  • ปัจจุบันย่านตลาดคลองบางหลวงเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ เนื่องจากย่านนี้เป็นเรือนไม้ริมน้ำบรรยากาศร่มรื่น เงียบสงบ และมีการแสดงหุ่นละครเล็ก 
  • นอกจากนี้มีพื้นที่ฝึกฝนฝีมือทางศิลปะด้วยตนเอง เช่น วาดรูป ระบายสี ทำภาพพิมพ์ต่างๆ เป็นต้น 
  • ในเรื่องอาหารการกิน ย่านนี้ขึ้นชื่อในเรื่องความอร่อย สะอาด ถูกปากถูกลิ้น ร้านอาหารชื่อดังหลายร้าน เช่น ร้านก๋วยจั๊บน้ำข้น ร้านผัดไท ร้านข้าวเหนียวมะม่วง ร้านก๋วยเตี๋ยวใช้เตาถ่าน ร้านกาแฟโบราณ และร้านขนมจีนน้ำยาปลาช่อน เป็นต้น

เดิมชุมชนคลองบางหลวงเป็นชุมชนมุสลิมอาศัยอยู่รวมกันหนาแน่น มีทั้งผูกเป็นเรือนแพอาศัยอยู่ริมน้ำและปลูกเรือนอยู่บนฝั่ง ตลอดสองฝั่งคลองบางหลวงเป็นชุมชนมุสลิม เรียงรายตั้งแต่บริเวณปากคลองบางหลวงเชื่อมกับแม่น้ำเจ้าพระยา ตรงป้อมวิไชยประสิทธิ์ บางคนก็เรียก “ป้อมบางกอก” หรือ “ป้อมวิไชยเยนทร์” หรือ “พระราชวังเดิม” ลึกเข้าไปในคลองจนถึงบริเวณสะพานเจริญพาศน์อย่างที่เห็นในปัจจุบัน 

ย่านคลองบางหลวงเป็นทำเลทองของการสร้างชุมชนอยู่อาศัยมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เพราะเป็นเส้นทางเดิมของแม่น้ำเจ้าพระยา ความสำคัญของแม่น้ำเป็นศูนย์กลางของกลุ่มคนอพยพหลากหลายชาติพันธุ์ มาอาศัยอยู่รวมกันเป็นชุมชนขนาดใหญ่ ผสมกลมกลืนกับศิลปะ วัฒนธรรม และประเพณี  

  • โดยเฉพาะชาวมุสลิมซึ่งถือว่าตั้งรกรากอยู่ที่คลองบางหลวงมายาวนานกว่า 200 ปี จนกลายเป็นชุมชนเข้มแข็งในเรื่องศาสนาและจารีตประเพณี 
  • ศาสนสถานของชาวมุสลิม เรียกว่า “กุฎี” เช่น กุฎีใหญ่ กุฎีหลวง กุฎีกลาง กุฎีขาว เป็นต้น 
  • ภาพวิถีชีวิตมุสลิมเหล่านี้ปรากฏหลักฐานในบันทึกประวัติศาสตร์และโคลง-ฉันท์-กาพย์-กลอนในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นหลายบทหลายตอน ท่านใดสนใจจะสืบค้นจากหอสมุดแห่งชาติหรือแหล่งข้อมูลทางศิลปะ วัฒนธรรมอื่นๆ เช่น ห้องสมุดของมหาวิทยาลัยต่างๆ ห้องสมุดของสำนักงานเขตภาษีเจริญ เป็นต้น 

          วัดเก่าแก่ของชุมชนแห่งนี้มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา คือ วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร เดิมชื่อวัดศาลาสี่หน้า เป็นวัดโบราณสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตามหลักฐานรับรองสภาพวัดของกองพุทธศาสนสถาน สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติปรากฏว่า วัดนี้ตั้งขึ้นและรับวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2320 

  • เมื่อออกจากวัดนี้แล้ว ให้เดินมุ่งหน้าไปจนสุดทางอีกฝั่งหนึ่งของชุมชนก็จะพบกับ “วัดกำแพง (คลองบางจาก)” วัดโบราณอีกแห่งที่มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เป็นวัดขนาดเล็กออกแบบไว้อย่างลงตัว 
  • วัดแห่งนี้ยังคงรักษาสภาพดั้งเดิมของศาสนสถานไว้ได้เกือบสมบูรณ์ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสถาปัตยกรรม และจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถ 
  • ความงดงามของสถาปัตยกรรมภายในวัดได้รับการบูรณะขึ้นในช่วงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น จึงถือว่าเป็นความโชคดีของวัด แม้จะอยู่ค่อนข้างไกลจากเส้นทางคมนาคม ประกอบกับเป็นวัดขนาดเล็ก ผู้คนไม่ค่อยให้ความสนใจมากนัก จึงทำให้รักษาสภาพดั้งเดิมของวัดไว้ได้ 

ตลาดคลองบางหลวง เกิดขึ้นจากความประสงค์ของท่านเจ้าอาวาส พระครูศรีปริยัติยานุรักษ์ (หลวงพ่อณรงค์ปัญญาทีโป) วัดกำแพง (คลองบางจาก) ต้องการสร้างอาชีพ สร้างงาน สร้างรายได้ให้กับคนในชุมชนคลองบางหลวง 

  • ช่วงแรกได้รับความร่วมมือและสนับสนุนจากเขตภาษีเจริญ ในการปรับปรุงทัศนียภาพให้สวยงาม และยังคงความเป็นธรรมชาติของต้นไม้ใหญ่ภายในวัดที่มีอายุยาวนานหลายสิบปี 
  • เมื่อปรับปรุงพื้นที่จัดสรรร้านค้าต่างๆ เรียบร้อยแล้ว ธรรมชาติริมคลอง ตลาด และวัด ก็เปิดให้บริการกลมกลืนกันไป 
  • ตลาดคลองบางหลวงเป็นตลาดที่มีความโดดเด่นในลักษณะตลาดชุมชนที่มีเรื่องราวทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ดั้งเดิมที่น่าสนใจ 
  • ภายในตลาดมีร้านจำหน่วยผลิตภัณฑ์ OTOP ร้านขายของที่ระลึก สมุนไพร ยาสมุนไพร ของกิน และของใช้มากมาย  
  • ต่อมากระทรวงพาณิชย์สนับสนุนให้เป็นตลาดในรูปแบบที่พัฒนาจากตลาดชุมชนริมน้ำ ให้มีทั้งร้านค้าดั้งเดิมและร้านค้าที่เกิดขึ้นใหม่ เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาสู่ย่านชุมชนคลองบางหลวง ชุมชนวัดกำแพงทองพัฒนา และชุมชนวัดคูหาสวรรค์ 
  • ท่านใดสนใจ สามารถเดินทางมาตลาดคลองบางหลวงได้ง่าย จากสถานีรถไฟฟ้า BTS บางหว้า เดินผ่านสกายวอล์คถึงท่าเรือบางหว้า จากนั้นต่อเรืออีกประมาณ 15 นาที ก็จะถึงฝั่ง
  • ขึ้นฝั่งแล้วให้เดินลัดเลาะผ่านชุมชนริมคลองบางหลวง ดื่มด่ำบรรยากาศริมคลองบางกอกใหญ่-คลองบางจาก 
  • ผ่านย่านเก่าแก่ฝั่งธนบุรี ชมบ้านเรือโบราณริมคลอง เยี่ยมชมบ้านศิลปิน สถานที่แสดงงานศิลป์ต่าง หรือจะแวะถ่ายภาพ จิบกาแฟรสขมชมบรรยากาศริมคลองก็มีหลายร้านเปิดให้บริการ

__________________________________

ขอบคุณแหล่งข้อมูล: สนง.เขตภาษีเจริญ กรุงเทพฯ

ภาพปกจาก: pixabay.com 

Related Content

Recommended by NoozUP

Apple Store Play Store